Tijdelijk minder transparantie in de zorg
Wachtlijstgegevens worden collectief niet gepubliceerd door instellingen voor medisch specialistische zorg.
Sinds kort is er een regeling van kracht (per 1 januari 2009) die instellingen voor medisch specialistische zorg (en die ook zorg of diensten aanbieden bij of krachtens de zorgverzekeringswet) verplichten1 hun wachtlijstgegevens inzichtelijk te maken via hun eigen website. De verplichte ‘handmatige' aanlevering van de wachtlijstgegevens aan het DIS komt daarmee te vervallen. In de praktijk lijkt er aan het dwingende verzoek van de NZa geen gehoor te worden gegeven. De transparantie binnen de zorg als voorwaarde voor marktwerking wordt hiermee gefrustreerd.
De ziekenhuizen publiceren al langer hun wachtlijstgegevens via www.kiesbeter.nl en via hun eigen website. Ik zie het communiceren van wachtlijstgegevens via de eigen internetpagina als een marktkans. Uit eigen onderzoek2 onder een representatieve groep van de instellingen voor medische specialistische zorg en meer specifiek zelfstandige klinieken blijkt dat er nog geen instelling is die de correcte wachtlijstgegevens publiceert op hun eigen site conform de beleidsregel van de NZa.
Thijs Udo van de brancheorganisatie ZKN geeft in een reactie op dit artikel aan: "ZKN ziet een belangrijke meerwaarde in het publiceren van wachtlijstgegevens door Zelfstandige Klinieken". "Het zijn immers vaak juist deze zorgaanbieders die geen of bijna geen wachtlijsten hebben". De publicatieplicht geeft in dit opzicht de mogelijkheid om zich te profileren zo vult Thijs Udo aan.
Sommige instellingen geven op de eigen internetsite aan dat er geen wachtlijsten zijn. Ons onderzoek heeft zich niet toegespitst op de vraag of er daadwerkelijk op dezelfde dag nog een afspraak te maken zou zijn. Doel van het onderzoek was om te bezien of de zelfstandige klinieken wachtlijstgegevens beschikbaar stellen op hun internetpagina en zo ja of er dan ook een uitsplitsing wordt gemaakt naar wachttijden voor diagnostiek, behandeling en polikliniek.
Het initiatief van VWS www.kiesbeter.nl geeft op dit moment geen informatie over wachttijden bij instelling voor medische specialistische zorg omdat deze informatie door de instellingen niet wordt vrijgeven. De informatie over wachtlijsten binnen ziekenhuizen is echter wel keurig opgenomen.
Wij zien het niet publiceren van wachttijden als een gemiste kans voor commerciële zorginstellingen omdat wij geloven dat binnen een sector met gereguleerde marktwerking de informatievoorziening richting de patiënt over 3 essentiële onderwerpen altijd aanwezig moet zijn bij het aanbieden van zorg (prijs, wachttijden en inzicht in kwaliteit). Deze transparantie wordt op dit moment bij de door ons onderzochte groep niet geboden.
De definitiekwestie van hoe je het begrip wachttijden zou moeten interpreteren is mijns inziens opgelost door de definities die zijn opgenomen in de beleidsregel3. De informatiesystemen (ZIS systemen) die door instellingen voor medische specialistische hulp worden gebruikt binnen de bedrijfsvoering zouden met enkele zoekvragen de resultaten voor de wachttijden al kunnen geven. Rutger Huisman, internet marketing specialist bij eFocus te Utrecht, geeft aan dat via Google in de afgelopen maanden een duidelijke stijging te zien is in het aantal zoekopdrachten dat gerelateerd is aan ‘wachtlijsten'. Er is dus blijkbaar behoefte aan informatie over wachtlijsten. Door met je internet marketing campagnes hier goed op in te spelen, kan je de efficiëntie van je campagnes sterk verbeteren en bezoekers naar je internetpagina leiden, zo geeft Huisman aan.
Ik heb mij afgevraagd waarom zorginstellingen in het algemeen maar zelfstandige klinieken in het bijzonder op dit moment geen aandacht besteden aan dit onderdeel van de informatievoorziening richting patiënten. Is de beleidsregel wellicht onopgemerkt gebleven tussen de stroom aan regelgeving die een gereguleerde marktwerking toch blijkbaar nog nodig heeft in een tijd van administratieve lastenverlichting? Zien instellingen de parameters over wachttijden niet als bruikbare sturingsinformatie? Leeft er niet de overtuiging dat goede informatievoorziening over prijs, kwaliteit, wachttijden de keuzevrijheid van patiënten pas echt mogelijk maakt?
We kunnen echter rustig gaan slapen. De NZa als grote stimulator van de gereguleerde marktwerking zal de publicatieplicht voor medische specialistische zorg pas per 1 januari 2010 gaan handhaven. Mijn stelling luidt: laat het niet zo ver komen en neem de wachttijdenpublicatie als instelling actief ter hand.
Het snel beschikbaar maken van deze gegevens levert de instelling in dit stadium in combinatie met de juiste marketing tools een concurrentievoordeel op ten opzichte van de rest van commercieel zorgaanbiedend Nederland. Daarnaast werk je als instelling mee aan de transparantie in de zorg.
De ziekenhuiswereld lijkt de zelfstandige klinieken al een stapje voor te zijn op dit vlak. Zorgvisie maakte op 2 maart bekend dat het Maasstad ziekenhuis er na het invoeren van een patiëntenzuil al over nadenkt om de wachttijden in de poliklinieken realtime weer te geven op diezelfde zuil bij binnenkomst. Verspilling van gemeenschapsgeld, service gericht, een slimme ICT toepassing , overbodig ...... oordeel vooral zelf.
Voetnoten:
1. Er zijn ook zorgaanbieders uitgezonderd; zie hiervoor artikel 1 NR 100.083 en NR 100.084
2. Leijten, mr. D.H.P.J. e.a., Publicatieplicht wachtlijstgegevens onder de loep, Utrecht, 2009.
3. NR 100.083 en NR 100.084
Mocht u nog vragen en/of opmerkingen hebben over bovenstaande informatie neemt u dan gerust contact op met Derk-Jan Leijten, consultant bij Medicore (telefoonnummer 030-607 02 00 of derkjan.leijten@medicore.nl) of uw vaste contactpersoon binnen Medicore.
Disclaimer: Medicore spant zich ervoor in de inhoud van deze website regelmatig te actualiseren en/of aan te vullen. Bij het verzamelen en weergeven is de meeste zorg betracht, echter kunnen wij niet voorkomen dat de verstrekte informatie niet correct en/of up-to-date is. De op deze website verstrekte informatie is verkregen uit diverse bronnen en is louter informatief. Medicore kan dientengevolge niet aansprakelijk worden gesteld voor onjuiste of onvolledige informatie. Uiteraard wordt de informatie telkens aangepast indien dit wordt ingegeven door veranderde wet- en regelgeving.