Nieuw wetprogramma bevordert vooral de belangen van de zorgconsument
Tijdens het congres ‘Alleen de hoofdzaken' 12 januari jl. werd een overzicht gegeven van de belangrijkste wetten in de gezondheidszorg die een rol gaan spelen vanaf 1 januari 2011 en daarna. Opvallende wijzigingen zijn de toenemende inmengingen van de overheid in de bedrijfsvoering van private zorginstellingen. De nieuwe Wet Cliëntenrechten Zorg (WCZ) zal de cliënt beter in staat moeten stellen op te treden als zorgconsument. Hoe anticipeert u daar als zorginstelling op?
De dagvoorzitter van het congres, Bert Hermans, Universitair Hoofddocent Academie voor Gezondheidsrecht noemt het nieuwe wetprogramma van de regering de inleiding van een nieuw tijdperk. Hij komt tot die conclusie op basis van uitspraken en brieven van de minister van VWS, waarin de minister een gedragsverandering in de zorg bepleit. Wet en regelgeving moet volgens de minister de bedrijfsvoering van zorginstellingen gaan beïnvloeden, iets wat normaalgesproken toch door de private zorginstelling zelf wordt bepaald. Ook de structuur van zorginstellingen zal geraakt worden door wet en regelgeving de komende jaren.
De invloed van de overheid om in te grijpen in private zorginstellingen is gebaseerd op haar taak om ervoor te zorgen dat maatschappelijke belangen, zoals de gezondheidszorg, tot hun recht komen. Daarbij spelen de betaalbaarheid (doelmatigheid), toegankelijkheid en kwaliteit van zorg een cruciale rol. In de VS is al enkele jaren meer ervaring op gedaan met marktwerking in de zorg. Daar speelt eveneens de vraag hoever de bevoegdheid van de overheid gaat om in te grijpen in een zorginstelling. In de VS is de rol van de overheid in private instellingen terug te voeren op de ‘Public facilities theory' uit Engeland. In het Engeland van de 15de eeuw bepaalde de overheid dat publieke voorzieningen zoals Inns en pubs binnen een dagreis voor een reiziger diende te liggen. Dit is een vroege vorm van overheidsinmenging in private organisaties.
De Nederlandse overheid zet diverse middelen in om het publieke belang van gezondheidszorg te borgen namelijk, bevorderen van concurrentie, wetten en regels en institutionele borging (door het versterken van waarde en normen binnen een organisatie). De grenzen tussen het bewaken van private belangen enerzijds en het stimuleren van gereguleerde marktwerking anderzijds, worden steeds meer opgezocht door de overheid. Minister Klink liet onlangs weten dat ziekenhuizen geen commerciële instellingen mogen worden. Er mag daarom geen winst uitgekeerd worden aan derden. Daarentegen heeft de minister wel de mogelijkheid tot het betalen van een resultaatsafhankelijke uitkering (aan bijv. kapitaalverstrekkers) aangekondigd. De aangekondigde koers verdient nadere uitwerking, aangezien er veel onduidelijkheid bestaat over de nagestreefde uitdijing van marktwerking in de zorg.
Wet Cliëntenrecht Zorg (WCZ)
Een van de ingrijpende veranderingen in de wetgeving lijkt zijn intrede te zullen doen op 1 januari 2011. De WCZ wordt een raamwet naast de wet BIG, ZVW en BSN. De NPVF heeft in 2005 rond de invoering van de ZVW gevraagd om tot één Zorgconsumentenwet te komen. Dit verzoek beoogde de rechtspositie van cliënten te versterken, grotere samenhang en overzicht in de wetgeving en lacunes in bestaande wetgeving op te vullen. De cliënt wordt meer en meer een consument in de markt. Zorgaanbieders dienen zich volgens het wetsontwerp te houden aan zeven basisrechten van de cliënt ongeacht of er een behandelovereenkomst is opgesteld:
- 1. Beschikbare en bereikbare zorg.
- 2. Keuze en keuze-informatie.
- 3. Kwaliteit en veiligheid.
- 4. Informatie, toestemming, dossiervorming en privacy.
- 5. Afstemming tussen zorgaanbieders.
- 6. Effectieve, laagdrempelige klacht- en geschillenbehandeling.
- 7. Medezeggenschap en goed bestuur.
Met de invoering van de WCZ vervallen de onderstaande wetten:
- Kwaliteitswet zorginstellingen (KZ).
- Wet klachtrecht cliënten in de zorgsector (WKCZ) .
- Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen (WMCZ).
- Wet toelating zorginstellingen (WTZi).
- Delen van het Burgerlijk Wetboek (WGBO)
Aangezien de WTZi zal vervallen wordt er een register opgericht waarin zorginstellingen ingeschreven moeten zijn om zorg te kunnen bieden. Naarmate de cliënt meer en meer zorgconsument wordt, neemt het belang voor zorginstellingen toe om zich te onderscheiden en te presenteren aan haar publiek. Dit geldt zowel voor de somatische zorg als de geneeskundige GGz. Medicore Consultancy adviseert haar klanten bij het verbeteren van de kwaliteit in de zorgprocessen, ondermeer door middel van een voorspellende analysemethode om de cliëntveiligheid te verbeteren.
Heeft u interesse in meer informatie over veranderende wetgeving en de gevolgen voor uw organisatie? Neem dan contact op met Richard Hilverts, consultant Medicore Consultancy, op telefoonnummer 030-607 02 00 of per e-mail via richard.hilverts@medicore.nl